nasze zdrowie – kwartalnik dolnośląski

Co piąta para nie może się doczekać dziecka, bo przynajmniej jedno z rodziców ma kłopoty z płodnością. Ten problem dotyka milionów Polaków. Lekarze mogą pomóc większości z nich.

Dr Robert Gizler specjalista ginekolog położnik, Dyrektor Medyczny Europejskiego Centrum Macierzyństwa InviMed we Wrocławiu: Moje najstarsze “dziecko z próbówki” ma już 10 lat. Codziennie przychodzą do mnie pary, które pragną mieć własne dzieci, ale nie mogą, bo kobieta ma niedrożne jajowody albo mężczyzna ma osłabione nasienie. Bywa także tak, że mimo wielu badań i lat leczenia przyczyna niepłodności pozostaje niewyjaśniona – kobieta ma prawidłowe cykle, drożne jajowody, prawidłową macicę, a mimo licznych zabiegów wspomagających nie zaszła w ciążę. Wtedy najlepszym rozwiązaniem jest zapłodnienie in vitro.

Kiedy mówimy o niepłodności?

Wtedy, gdy po roku regularnego współżycia bez zabezpieczeń kobieta nie zachodzi w ciąże. Definicja ta dotyczy oczywiście tzw. “statystycznej pary” starającej się o dziecko. Ze 100 par starających się o ciąże 98 zakończy te starania powodzeniem w ciągu 2 lat (90 w pierwszym roku). 10 par to grupa, u której rozpoznajemy niepłodność. Osoby w wieku po 35, a szczególnie po 40 roku życia zwykle wcześniej niż po upływie roku starań zgłaszają się po poradę. Wiek sam w sobie jest jednym z głównych czynników warunkujących płodność.

Jakie są przyczyny niepłodności?

Przyczyny niepłodności dzielimy na 2 grupy: męską i żeńską. Czynnik męski to zwykle spadek zdolności do zapłodnienia przez plemniki w wyniku zmniejszenia ich ilości lub jakości. Czynnik żeński obejmuję: przyczyny mechaniczne (niedrożne bądź nieprawidłowo funkcjonujące jajowody, endometrioza, wrodzone wady macicy), hormonalne(których efektem jest brak bądź nieprawidłowy przebieg owulacji), immunologiczne. Bardzo często czynniki nieznacznie upośledzające płodność występują u obojga partnerów, ale wtedy ich efekty sumują się

Na czym polega niepłodność immunologiczna?

Jest to stosunkowo rzadko spotykany stan, w którym w ustroju kobiety i/lub mężczyzny wytwarzane są cząstki odpornościowe (przeciwciała) powodujące osłabienie aktywności plemników i utratę zdolności do zapłodnienia. W takich przypadkach może również ulec zaburzeniu proces implantacji rozwijającego się zarodka w obrębie macicy bądź rozwój wczesnej ciąży. Diagnostyka obejmuje badanie różnorodnych grup przeciwciał w surowicy krwi. W leczeniu stosuje się szczepionki przygotowywane z surowicy partnera, farmakoterapię. W wielu przypadkach rozważa się zapłodnienie in-vitro.

Czy na niepłodność ma wpływ tryb życia?

Ma i zazwyczaj dotyczy to panów. Siedzący tryb życia, bark ruchu, nikotynizm, szkodliwe warunki pracy ( wysokie temperatury, promieniowanie elektromagnetyczne, metale ciężkie itp.), zła dieta często może wpływać na zmiany w budowie i ruchliwości plemników. U pań tryb życia raczej nie ma takiego znaczenia. Wpływ na niepłodność mają wszelkie przebyte infekcje dróg rodnych, zabiegi operacyjne i choroby przewlekłe

Na czym polegają metody rozrodu wspomaganego?

Metody te zwane zapłodnieniem in-vitro polegają na połączeniu poza ustrojem kobiety pobranych komórek jajowych z plemnikami partnera. W ciągu 24 godzin powinno dojść do zapłodnienia jajeczek. Po kilku dniach (najczęściej po 2) jeżeli zarodki rozwijają się prawidłowo można wykonać zabieg wprowadzenia zarodków do macicy. Zapłodnienie in vitro przeprowadza się najczęściej wówczas, gdy para wyczerpała inne możliwości leczenia niepłodności. Nie ma jednoznacznych zaleceń, po ilu latach leczenia lekarz może zalecić parze zapłodnienie in vitro. Może być tak, że leczenie trwa względnie krótko, ale kobieta jest coraz starsza i po prostu nie ma czasu tak długo starać się o dziecko. Wiek kobiety ma tu kluczowe znaczenie – im jest starsza, tym mniejsza jej płodność i mniejsze szanse na urodzenie dziecka.

In vitro to kosztowna metoda walki z niepłodnością.

Zabiegi nie są refundowane, więc małżonkowie płacą sami. Zabieg inseminacji to koszt około 1000 zł, zapłodnienie in vitro od 8 do 14 tys. zł. Czasami wystarczy jeden zabieg, aby kobieta zaszła w ciążę ale niekiedy potrzeba ich kilka. Niektóre z par próbują wiele razy, inne poddają się bo koszty zabiegów i obciążenie psychiczne kobiety są zbyt duże. Nasz ośrodek zajmuje się diagnostyką i leczeniem niepłodności, więc pacjentom oferujemy pełną diagnostykę, leczenie i wszystkie metody wspomaganego rozrodu. Wszystkie zabiegi, łącznie z pełnym zapłodnieniem in-vitro wykonujemy na miejscu

Dr Robert Gizler specjalista ginekolog położnik, Dyrektor Medyczny Europejskiego Centrum Macierzyństwa

InviMed we Wrocławiu