Każda kobieta boi się konieczności pobrania / biopsji/ z gruczołu piersiowego. Takie jest zalecenie lekarza, jeśli w rutynowym badaniu ultrasonograficznym lub mammograficznym /stwierdzi/ nieprawidłowości w obrazie. Oczywiście wcale nie oznacza to, że dostrzeżona zmiana jest rakiem. Aby stwierdzić czy jest ona łagodna czy złośliwa potrzebne są dalsze badania diagnostyczne.

Biopsja, czyli pobranie tkanek do badania mikroskopowego (badanie histopatologiczne) pozwala na jednoznaczne określenie charakteru dostrzeżonej w piersi zmiany. Około 80% zmian ma charakter łagodny. Najczęściej nie wymagają one dalszego leczenia. Mogą to być torbiele, włókniakogruczolaki lub inne zaburzenia struktury.

Zmiany złośliwe wymagają jak najszybszego rozpoczęcia leczenia, bowiem im szybciej wykryty nowotwór, tym łatwiej go wyleczyć. Dlatego tak ważne jest postawienie rozpoznania w przypadku zmian patologicznych w piersi.

Mogą być wykonane trzy rodzaje biopsji gruczołu piersiowego: biopsja chirurgiczna, cienkoigłowa i gruboigłowa.

Biopsja chirurgiczna wykonywana jest w znieczuleniu miejscowym lub ogólnym, jest klasycznym zabiegiem chirurgicznym. Może prowadzić do deformacji piersi, pozostawia widoczną bliznę, i bywa duzym stresem dla pacjentki.

Biopsja cienkoigłowa. Polega na wprowadzeniu cienkiej igły do zmiany w piersi i następowej aspiracji pojedynczych komórek. Metoda jest mało uciążliwa dla pacjentki, ale wymaga wykonania kilku wkłuć w celu pobrania odpowiedniej ilości komórek do badania. Nie pozwala na dokładne określenie rodzaju tkanki tylko opisuje pojedyncze komórki.

Biopsja gruboigłowa pozwala na pobranie wycinków tkanki ze zmian w piersi. Ten rodzaj biopsji (zabieg jest wykonywany w znieczuleniu miejscowym) pozwala na pobranie większych ilości tkanki niż w przypadku biopsji cienkoigłowej, ale także wymaga kilkukrotnego powtórzenia w celu pobrania odpowiedniej ilości materiału do badania.

Najnowocześniejszą metodą pobierania wycinków z piersi jest biopsja gruboigłowa wspomagana próżnią. System składa się z urządzenia wytwarzającego próżnię oraz igły z mechanizmem rotacyjno-tnącym. W odróżnieniu od biopsji cienko i gruboigłowych w biopsji gruboigłowej wspomaganej próżnią wystarcza pojedyncze ukłucie, ponieważ dzięki obrotowi wokół własnej osi można pobrać tkankę z dowolnego miejsca wokół igły biopsyjnej, w dowolnej ilości i grubości.. Ten rodzaj biopsji nie wymaga zakładania szwów i pozostawia jedynie malutką 2-3mm bliznę. W odróżnieniu od biopsji cienkoigłowej, biopsja gruboigłowa wspomagana próżnią pozwala na ocenę histopatologiczną tkanek. Biopsja cienkoigłowa umożliwia jedynie ocenę cytologiczną bez pełnego obrazu. Jeśli wynik badania jest negatywny – zmiana ma charakter łagodny. Po około pół roku od wykonania biopsji, pacjentka powinna zrobić kontrolne badanie mammograficzne. Pomimo dobrego (negatywnego) wyniku kobieta powinna kontynuować comiesięczne samobadanie piersi oraz regularnie wykonywać badania obrazowe (USG, mammografia) zgodnie z zaleceniami lekarza,  w celu jak najwcześniejszego wykrycia jakiejkolwiek zmiany w gruczole piersiowym.

Dr Grażyna Pietrzyk Specjalistka Chirurgii Onkologicznej. Kierownik Pracowni Biopsji Mammotonicznej 4 WSK i P we Wrocławiu.

Plagą naszego stulecia, są choroby nowotworowe. Rak piersi w większości krajów jest najczęstszym nowotworem złośliwym u kobiet. Na szczęście, lekarze dysponują obecnie szerokim wachlarzem możliwości diagnostyczno- leczniczych, aby skutecznie wykrywać i zwalczać tą chorobę, co wyraźnie widać we wzroście przeżywalności i wyleczalności kobiet.

Nastawiona na pacjenta naszej ery, nowoczesna diagnostyka, powinna spełniać wszystkie wymagania współczesnej cywilizacji. Powinna być precyzyjna, małoiwazyjna, ukierunkowana, jak również nastawiona na jeden z ważniejszych aspektów diagnostyki i leczenia tj. jakość życia pacjenta/quality of life/. Pod nazwą ?jakość życia” mieszczą się wszystkie aspekty diagnostyki dotyczące pacjenta- wybór najlepszej i najskuteczniejszej metody rozpoznawczej, ograniczenie czasu, bólu i okaleczenia jak również jego współdecydowanie w procesie diagnostycznym.

Red.: Dzięki prowadzonym w Polsce na szeroka skalę programom edukacyjnym i badaniom przesiewowymi, w ostatnich latach, znacznie wzrosła wykrywalność zmian patologicznych piersi w stadiach przedklinicznych tzn. niepalpacyjnych.

Największym problemem po wykryciu zmiany patologicznej jest szybkie postawienie rozpoznania pierwotnego pozwalające na zastosowanie odpowiedniego leczenia.

Badanie fizykalne i obrazowe w znacznym procencie mogą sugerować jej charakter/ rak, zmiana łagodna/ Jednakże, tylko badanie patomorfologiczne, to znaczy ocena mikroskopowa materiału pobranego ze zmiany, ostatecznie wyjaśnia  jej charakter.

biopsja

Biopsja gruboigłowa wspomagana próżnią to także procedura lecznicza pozwalająca na całkowite usunięcie łagodnych zmian piersi. Według światowych standardów, powinna być ona podstawowa metodą diagnostyczną zmian litych (guzków). Na świecie biopsję cienkoigłowa stosuje się w zasadzie już tylko wyłącznie do opróżniania torbieli i diagnostyki węzłów chłonnych ( w aspekcie chorób piersi)

Red.: Biopsja jest wykonywana pod kontrola USG i mammografu.

G.P.: Czasami także pod kontrolą rezonansu jeśli pracownia taki aparat posiada. W Polsce tylko dwa ośrodki leczenia raka piersi mają do dyspozycji rezonans: w Krakowie i Gliwicach. Obecnie, na świecie biopsja gruboigłowa wspomagana próżnią to najpewniejsza metoda diagnostyczna skupisk mikrozwapnień, które często mogą być pierwszym objawem stanów przedrakowych lub rozwijającego się raka piersi.

Red.: Biopsja wykonywana jest w warunkach szpitalnych.

G.P.: Badanie to mogłoby być przeprowadzane amulatoryjnie, procedury przewidują jednak jego wykonanie na oddziale szpitalnym, w ramach pobytu jednodniowego. Sam zabieg trwa około 45 minut i nie powoduje wyłączenia pacjentki z życia zawodowego. Ten rodzaj biopsji wykonywany jest w przypadku małych zmian (do 2 cm w Polsce, na świecie do 1 cm), przy których potrzebna jest bardzo duża precyzja pobrania. W przypadku dużych, macalnych zmian ( 2- 4 cm) wykonuje się zwykłą biopsję gruboigłową (TRU-CUT) bo łatwo dojść do

biopsja

guza i pobrać reprezentacyjny materiał.

Red.: Niektórzy lekarze odradzają pacjentkom ten zabieg jako niebezpieczny.

To bzdura. Biopsja gruboigłowa wspomagana próżnią jest zabiegiem bezpiecznym. To uznana w świecie, podstawowa metoda diagnostyczna. Nie rozsiewa komórek rakowych i nie przyczynia się do powstawania nowotworu. Wręcz przeciwnie w tym zabiegu ryzyko rozsiania komórek nowotworowych jest ograniczone do minimum gdyż igły, która pobiera wycinki, nie wyjmuje się z piersi aż do zakończenia zabiegu. Materiał diagnostyczny jest wyciągany poprzez ?igłę umieszczoną w igle”, co doskonale minimalizuje ryzyko przemieszczania się komórek rakowych w sąsiedztwo guza. Poza tym, zawsze po pobraniu tkanek, w przypadku rozpoznania raka, lekarz wycina kanał wejścia igły.

Red.: Kiedyś mówiliśmy o biopsji mamotonicznej teraz to badanie nazywamy biopsją gruboigłową wspomaganą próżnią

G.P.: Obecnie mamy do dyspozycji coraz nowocześniejsze aparaty do wykonywania biopsji gruboigłowej wspomaganej próżnią. Do niedawna jedynym urządzeniem wykorzystywanym do tych zabiegów, był mammotom. Teraz to już tylko nazwa własna aparatu konkretnego wytwórcy. Na rynku dostępne są urządzenia różnych firm, które pozwalają np. na bieżące podawanie znieczulenia w trakcie zabiegu do loży, czyli miejsca, z którego pobiera się wycinki, które mają opcję zwiększającą siłę ssania, gdy u kobiet występuje ?gęsta pierś”. Już od 10 lat wykonuję u swoich pacjentek biopsje i dostrzegam różnicę w obsłudze działania nowych aparatów. Oczywiście precyzja zabiegu nadal zależy od lekarza ale znacznie zwiększyła się wygoda obsługi. To duży postęp techniczny w diagnostyce nowotworów piersi.Nie bez znaczenia pozostaje znacznie niższa cena sprzętu.

Red.: Ten rodzaj biopsji to zabieg oszczędzający.

Dzięki tej metodzie usuwamy łagodne zmiany w piersiach, zwłaszcza u młodych kobiet. Dziewczyny poniżej 30-stki mają czasami w piersi po kilka włókniaków, które rosną więc trzeba je usunąć. Zabieg wykonany metodą tradycyjną pozostawiłby kilka brzydkich blizn. Po naszym praktycznie nie ma śladu.

Dr Grażyna Pietrzyk Specjalistka Chirurgii Onkologicznej. Kierownik Pracowni Biopsji Mammotonicznej 4 WSK i P we Wrocławiu.

samobadanie piersi

Co każda kobieta o raku wiedzieć powinna….

Nowotwory złośliwe stanowią jedną z najgroźniejszych grup chorób trapiących ludzkość, a liczba zachorowań i zgonów na nowotwory stale rośnie – przede wszystkim na skutek zmian cywilizacyjnych zwiększających prawdopodobieństwo zachorowania, a także z powodu ogólnego wydłużania się średniego wieku życia. Z punktu widzenia pacjenta samo słowo “nowotwór” budzi przerażenie. W przekonaniu wielu ludzi zapobiec zachorowaniu właściwie nie można, a jeśli się już zachoruje, nie ma ratunku – rozpoznanie nowotworu (niesłusznie utożsamianego na ogół z “rakiem”) jest równoznaczne z wyrokiem śmierci. Stąd częste unikanie badań mogących wykryć chorobę nowotworową w jej wstępnej fazie (”lepiej nie wiedzieć”).

Nowotwór jest gwałtownym oraz niepowstrzymanym mnożeniem się zmienionych komórek, prowadzącym do powstawania nienormalnych narośli w tkankach lub narządach organizmu. Zmienione komórki niekiedy rozprzestrzeniają się do innych części ciała wraz z krwią lub przez układ limfatyczny. Powstawanie większości nowotworów u dorosłych ma związek z procesami starzenia się. W obecnych czasach wczesne wykrycie i nowoczesne metody leczenia mogą pomóc w wyleczeniu wielu typów nowotworów.
Objawy zmieniają się zależnie od tego, jaka tkanka lub narząd są zaatakowane, ale ogólnie przyjmuje się, że 10 sygnałów ostrzegawczych raka, to:

• Krwawienie niewiadomego pochodzenia, wydzielina z brodawki sutkowej lub pochwy (między miesiączkami lub po menopauzie), krew w kale lub moczu (bez bólu przy oddawaniu moczu).
• Guz w piersi lub jakakolwiek nowa zmiana wykryta w piersiach.
• Zmiana w wyglądzie kału.
• Uporczywy kaszel i plwocina zabarwiona krwią.
• Chrypka trwająca ponad dwa tygodnie.
• Uporczywy dyskomfort lub ból brzucha, trudności w przełykaniu.
• Głuchota lub dzwonienie w uszach.
• Owrzodzenie, które nie goi się przez okres trzech tygodni; czerwone lub białe plamy w ustach.
• Wszelkie zmiany dotyczące znamion, pieprzyków i brodawek.

Jakie są przyczyny nowotworów? Przyczyny wielu nowotworów nie są jeszcze w pełni poznane, ale wiele z nich jest spowodowanych działaniem czynników rakotwórczych, tzw. karcynogenów. Około 90% z nich przypisuje się wpływowi środowiska i stylowi życia. Znane przyczyny raka to:

• Palenie tytoniu.
• Niezdrowa dieta, zawierająca nadmiar tłuszczu, niektóre potrawy, m.in. konserwowane za pomocą azotanów mięso, solone mięso i ryby, produkty wędzone.
• Zbyt małe spożycie błonnika.
• Niektóre wirusy, takie jak wirus zapalenia wątroby typu B i typu C.
• Stosunki seksualne z wieloma partnerami.
• Nadmierne picie alkoholu.
• Stałe narażenie na promieniowanie UV promieni słonecznych.
• Działanie promieniowania jonizującego.
• Niektóre związki chemiczne używane w domu i w przemyśle.
• Narażenie na działanie azbestu i chromu.
• Czynniki genetyczne.

RAK PIERSI

Na raka piersi może zachorować praktycznie każda kobieta. W czasie całego dorosłego życia (tj. od okresu dojrzewania do późnej starości) prawdopodobieństwo wystąpienia nowotworu wynosi ok. 7%. Najważniejsza w leczeniu raka piersi jest profilaktyka – rak wcześnie wykryty jest uleczalny! Najważniejszą metodą leczenia raka piersi i jedyną, która daje szansę wyleczenia jest radykalny zabieg operacyjny. Nie musi się to zawsze wiązać z koniecznością amputowania piersi. Rak wcześnie wykryty, a więc w niskim stopniu zaawansowania, może być leczony techniką oszczędzającą pierś (tzw. breast conserving surgery). Zabieg taki polega na usunięciu samego guzka w granicy zdrowych tkanek (lumpektomia lub kwadrantektomia) oraz wycięciu pachowych węzłów chłonnych po tej samej stronie. Po leczeniu oszczędzającym konieczne jest zastosowanie radioterapii na pierś, lożę po guzie i okolicę pachową

Chemioterapia

Po operacji często konieczne jest włączenie leczenia uzupełniającego, którego rolą jest zmniejszenie ryzyka wznowy nowotworu, a tym samym – zwiększenie szans na wyleczenie. Najczęstszą formą leczenia uzupełniającego, stosowaną zwłaszcza u kobiet młodszych i tych z wysokimi czynnikami ryzyka, jest chemioterapia.