nasze zdrowie – kwartalnik dolnośląski

Dolnośląskie Centrum Onkologii to jeden z niewielu szpitali na Dolnym Śląsku, który ubiegły rok zakończył z zyskiem ponad 13,5 mln złotych.
Andrzej Tatuśko Dyrektor Dolnośląskiego Centrum Onkologii: zbilansowanie finansów DCO a w dalszej kolejności wypracowanie zysku -nie było łatwe. Specyfika placówek leczących osoby cierpiące na choroby nowotworowe polega m.in. na tym, że większość nadwykonań dotyczy procedur ratujących życie. W Dolnośląskim Centrum Onkologii owe świadczenia ponadlimitowe sięgają 9-10% wartości kontraktu z NFZ. Mimo tego nigdy nie zakładamy ograniczania przyjęć, przecież, jeżeli my nie przyjmiemy tych pacjentów, to oni nie będą już mieli dokąd pójść. Inne placówki medyczne realizujące zadania z zakresu onkologii kierują pacjentów do naszej jednostki w sytuacjach zagrożenia przekroczenia własnego kontraktu. Zarządzanie placówką medyczną musi łączyć dbałość o rozwój kadry, myśli naukowej i wyposażenie w nowoczesną aparaturę diagnostyczno-leczniczą wykorzystując jednocześnie wiedzę, doświadczenie i umiejętności menedżerskie. Obecnie pracujemy nad długofalową strategią rozwoju Dolnośląskiego Centrum Onkologii. Dzięki aktywnej współpracy personelu medycznego wiemy, w jakie metody leczenia powinniśmy inwestować żeby w najbliższych latach utrzymać status placówki nowoczesnej, ciągle się rozwijającej i jednocześnie bilansującej finansowo.

Rak to, po schorzeniach układu sercowo-naczyniowego, wciąż największy zabójca. W 2007 dotknął blisko 12 tysięcy Dolnoślązaków, czyli o 9 procent więcej niż rok wcześniej. Szacuje się, że co czwarty z nas na raka zachoruje, a co piąty umrze. W roku 2008 stwierdzono w województwie dolnośląskim 7 728 Zgonów z powodu nowotworów złośliwych. W porównaniu z poprzednim rokiem nastąpił wzrost liczby zgonów o 0,3%. Nowotwory złośliwe stanowiły, więc przyczynę 25,4% spośród wszystkich 30 464 zgonów. Ostatnie dane wskazują, że obserwowane przeżycia 5-letnie chorych na nowotwory złośliwe z 2003 roku wyniosły 38,4%. Powyższe dane wskazują, że prawie 40% mieszkańców Dolnego Śląska będzie chorowało w swoim życiu na nowotwór złośliwy.

Maria Jagas zastępca dyrektora Dolnośląskiego Centrum Onkologii do spraw lecznictwa: Dolnośląskie Centrum Onkologii (DCO) jest jedynym referencyjnym ośrodkiem na terenie naszego województwa, liczącego obecnie ponad trzy miliony mieszkańców, leczącym chorych na nowotwory złośliwe. Wykorzystujemy trzy metody leczenia: radioterapię, chirurgię onkologiczną i chemioterapie, czyli tzw. onkologię kliniczną. Jak wynika z danych epidemiologicznych każdego roku wzrasta liczba nowych zachorowań. Obecnie na Dolnym Śląsku zarejestrowano ich 11 547. O skuteczności walki z chorobami nowotworowymi decydują: wysokospecjalistyczna kadra lekarska, postęp w zakresie wdrażania nowoczesnych, bezpiecznych metod leczenia, jak również dostępność do tych metod.
Red.: Istotna jest także dostępność leczenia.
M.J.: Wbrew powszechnym opiniom w ubiegłym roku udało się nam skutecznie zmniejszyć kolejki do leczenia w tym przede wszystkim do radioterapii. Radioterapia jako samodzielna metoda leczenia albo w skojarzeniu z innymi metodami leczniczymi takimi jak chirurgia i chemioterapia, jest wiodącą metodą leczenia onkologicznego. Około 70% chorych wymaga zastosowania tej metody w przebiegu choroby nowotworowej. Niestety zaledwie połowa chorych trafia do naszego Centrum. Ponadto szczegółowa analiza stopnia zaawansowania choroby pacjentów pierwszorazowych, którzy trafiają do lekarza onkologa jest niezadowalająca gdyż zaledwie u połowy z nich można przeprowadzić leczenie radykalne, czyli z założeniem wyleczenia.

Red.: Chory leczony w DCO ma każdorazowo indywidualnie ułożony program leczenia.
M.J.: Program leczenia określa kolejność wdrażania poszczególnych metod. Lekarze uwzględniają nie tylko zaawansowanie choroby, ale również takie czynniki jak: stopień złośliwości nowotworu i stan ogólny chorego. W listopadzie ubiegłego roku (2009) jako czwarty ośrodek w Polsce wdrożyliśmy bardzo nowoczesny sposób leczenia promieniami ? radioterapię stereotaktyczną w guzach mózgu, która otworzyła nowe możliwości tym chorym, którzy bez tej metody utraciliby wszelkie możliwości leczenia. Ten rodzaj radioterapii dociera, jak nóż chirurgiczny w niedostępne tereny mózgu, czyli stereotaksja mózgowa to rodzaj radiochirurgii. Za pomocą odpowiedniego sprzętu można bardzo precyzyjnie zlokalizować chorą tkankę, a następnie, bez uszkadzania zdrowych miejsc, napromienić nowotwór. To lepsza metoda od tych, jakie stosowaliśmy dotychczas, bo daje chorym szansę na dłuższe życie. Dzięki zastosowaniu nowej techniki radioterapeutycznej pacjenci z Dolnego Śląska nie muszą szukać pomocy poza województwem. Wcześniej z konieczności jeździli do ośrodka w Gliwicach.

Red.: W DCO, poza tą najnowocześniejszą metodą leczenia guzów mózgu, realizuje się bardzo nowoczesne techniki radioterapii porównywalne do tych, które stosuje się na świecie.
M.J.: Aby to było możliwe, konieczne jest posiadanie wysoko wyspecjalizowanego zespołu lekarzy – radioterapeutów, fizyków medycznych, techników radioterapii i pielęgniarek. Postęp w leczeniu nowotworów złośliwych, szczególnie nowotworów szyi i głowy, polega na jednoczesnym skojarzeniu radioterapii z chemioterapią. Ten rodzaj leczenia musi być stosowany przez bardzo doświadczony zespół onkologów, który potrafi wcześnie rozpoznać i skutecznie leczyć towarzyszące terapii objawy uboczne.

Red.: Województwo Dolnośląskie należy do regionów wysokiego ryzyka zachorowań na nowotwory jelita grubego i odbytnicy, w porównaniu do innych regionów Polski.
M.J.: W Polsce nowotwory złośliwe jelita grubego i odbytnicy należą do jednych z najczęściej występujących, lecz dość późno wykrywanych nowotworów. Wskutek tego skuteczność leczenia choroby jest niska, a odsetek przeżyć  5 – letnich nie przekracza 30%. Ten stan rzeczy wynika także z braku masowych badań przesiewowych. Badania takie na szeroką skalę planujemy wdrożyć w 2010 roku. Metodą wiodąca w przypadku tego nowotworu jest leczenie chirurgiczne. Dzięki wprowadzeniu nowoczesnej techniki leczenia operacyjnego uzyskujemy pięcioletnie wyniki przeżycia, najlepsze w Polsce, porównywalne z wynikami światowymi, sięgającymi powyżej 50%

Red.: Na sukcesy DCO składają się nowoczesna aparatura i przede wszystkim wysokowyspecjalizowany personel medyczny.
M.J.: O tym, że zatrudniamy doskonałych fachowców świadczy fakt, że w ostatnich miesiącach nasi lekarze weszli w skład zespołu pracującego pod kierownictwem Instytutu Onkologii w Gliwicach, którego zadaniem jest uczestniczenie w obradach konsylium, zajmującego się rozwiązywaniem trudnych problemów terapeutycznych w raku tarczycy.
Ponadto zespól naszych lekarzy organizuje i prowadzi specjalistyczne szkolenia z dziedziny onkologii klinicznej i onkologii dziecięcej. Są one konieczne dla procesu kształcenia (specjalizowania) młodych lekarzy z Polski, którzy wybrali niełatwą drogę zawodową specjalizowania się w onkologii. Ponadto nasi specjaliści prezentują swoje prace na prestiżowych, międzynarodowych Konferencjach Naukowych.

Red.: W DCO funkcjonuje Ośrodek koordynujący programy z zakresu profilaktyki onkologicznej.
M.J.: Wojewódzki Ośrodek Koordynujący Programy Profilaktyczne monitoruje i sprawuje nadzór na Dolnym Śląsku nad realizacją Programów Profilaktyki i Wczesnego Wykrywania Raka Szyjki Macicy, Nowotworów Piersi jak też prowadzi działania z zakresu prewencji pierwotnej nowotworów. Dzięki pracy zespołu specjalistów Dolnośląskiego Centrum Onkologii oraz jednostek skryningowych Dolny Śląsk znajduje się na trzecim miejscu w kraju pod względem ilości wykonanych cytologii i na piątym miejscu ze względu na ilość kobiet, które skorzystały z badania mammograficznego. Specjaliści z Ośrodka przeprowadzają kontrolę jakości w jednostkach mammograficznych jak i cytologicznych. Zapewnia to wysoką jakość oraz bezpieczeństwo wykonywanych badań. Od 2009 roku WOK realizuje wysyłkę imiennych zaproszeń na badania, wspieraną akcjami promocyjnymi wśród mieszkanek Dolnego Śląska. W 2009 roku zorganizowaliśmy pierwszą międzynarodową konferencję w całości poświęconą wymianie doświadczeń w tym zakresie. Konferencja spotkała się z tak dużym zainteresowaniem gości, że kolejną postanowiliśmy zorganizować także w tym roku.

Maria Jagas Dolnośląskie Centrum Onkologii