Chirurgia onkologiczna
Dlaczego chirurg onkolog…
Stały wzrost zachorowań na choroby nowotworowe stawia świat medyczny, w szczególności onkologię, przed koniecznością poszukiwania coraz skuteczniejszych metod walki z nowotworami. Duży postęp, jaki dokonał się w diagnostyce, umożliwiający wykrycie schorzenia we wczesnej postaci, pociąga za sobą konieczność poszukiwania nowych, skuteczniejszych, zapewniających chorym lepszą jakość życia, metod leczenia. Mimo odkrycia wielu nowych substancji pozwalających prowadzić skuteczną chemioterapię, rozwoju nowych technik radioterapii, chirurgia pozostaje nadal podstawową metodą radykalnego leczenia onkologicznego w większości chorób nowotworowych. Współczesna chirurgia oparta jest na rozległej wiedzy z zakresu patofizjologii leczonej jednostki chorobowej, doskonałej znajomości anatomii operowanej okolicy, wykorzystaniu nowych technik operacyjnych oraz nowoczesnego sprzętu.
Chirurgia nowotworów wiążę się dodatkowo ze znajomością zróżnicowanego charakteru wielu objawów onkologicznych i winna ściśle współpracować z patomorfologią, onkologią kliniczną, radioterapią. Skuteczność i miejsce każdej z wyżej wymienionych specjalności w ogólnym planie leczenia powinny być dobrze znane każdemu chirurgowi podejmującemu się leczenia chorób nowotworowych. Takie wszechstronne, wielodyscyplinarne podejście do procesu leczenia powinno charakteryzować współczesną chirurgię onkologiczną. Bardzo istotną, wręcz decydującą o dalszym losie chorego jest kwestia ścisłego powiązania 
obrazu klinicznego z interpretacją badań dodatkowych pozwalająca na dokładne wystopniowanie (określenie zaawansowania) choroby nowotworowej. W dalszym ciągu należy precyzyjnie określić wskazania i ewentualne przeciwwskazania do leczenia operacyjnego, rozważyć możliwości chemio- / immunoterapii, radioterapii, kolejność ewentualnego ich stosowania w porozumieniu z lekarzami reprezentującymi poszczególne specjalności. Po ustaleniu sekwencji postępowania terapeutycznego chory jest operowany przy zastosowaniu optymalnego dla danego przypadku znieczulenia z wykorzystaniem najnowszych technik chirurgicznych zapewniających odpowiednią rozległość zabiegu w przypadku leczenia radykalnego (całkowite usunięcie nowotworu) i najmniejszy z możliwych uraz operacyjny w przypadku postępowania 
paliatywnego (zmniejszającego negatywne skutki choroby). Możliwość uzyskiwania jak najlepszych wyników leczenia jest nierozerwalnie związana z możnością systematycznego śledzenia dalszych losów chorych, znajomością czynników prognostycznych, co umożliwia ewentualną szybką reakcję w razie nawrotu choroby. Dlatego chirurg-onkolog mając pogłębioną wiedzę z zakresu patofizjologii i kliniki chorób nowotworowych winien dysponować swobodnie wszystkimi znanymi metodami operacyjnymi dla dokonania optymalnego wyboru i prawidłowego wykonania leczenia chirurgicznego nowotworów, mieć pełna znajomość skuteczności innych metod terapii, racjonalnie i obiektywnie oceniać swe miejsce w zespołowym rozpoznaniu i leczeniu skojarzonym chorób nowotworowych. Nadto umiejętnie współpracować z innymi specjalistami ( chemioterapeutą, radioterapeutą) dla wspólnego ustalenia planu leczenia, a następnie konsekwentnego jego wykonania. Właściwa ocena bezpośrednich i odległych wyników leczenia wymaga także stałej obserwacji chorych i opieki nad nimi praktycznie do końca życia.
W Klinice Chirurgicznej 4 Wojskowego Szpitala Klinicznego jest od 2003 roku Oddział Chirurgii Onkologicznej. W jego strukturach 
organizacyjnych funkcjonują między innymi Pracownia Biopsji Mammotomicznej oraz Pracownia Endoskopii Chirurgicznej – zapewniają one pełne możliwości diagnostyczne chorób nowotworowych piersi i przewodu pokarmowego. Pracownia Endoskopowa wykonuje także pełną gamę zabiegów na drogach żółciowych i trzustkowych, a także, w wybranych przypadkach, endochirugiczne usuwanie zmian nowotworowych przewodu pokarmowego oraz zabiegi paliatywne (protezowanie, rozszerzanie) w nieoperacyjnych nowotworach przewodu pokarmowego. W swej codziennej działalności zajmujemy się głównie leczeniem nowotworów piersi, skóry i przewodu pokarmowego. Dla zapewnienia naszym chorym optymalnego poziomu terapii stosujemy nowoczesne techniki chirurgiczne używając przy tym najnowocześniejszego sprzętu, materiałów i leków. Dzięki temu możemy wykonywać takie zabiegi jak BCT
(leczenie oszczędzające w raku piersi), niska przednia resekcja odbytnicy z techniką TME (całkowitego usunięcia mesorektum) w raku odbytnicy, gastrektomia w raku żołądka, biopsja węzła wartowniczego w nowotworach skóry i piersi. W razie konieczności, szczególnie we wczesnym okresie pooperacyjnym, możemy skorzystać z pomocy kolegów z innych oddziałów szpitala przede wszystkim Oddziału Intensywnej Opieki Medycznej, Kliniki Kardiologii czy Kliniki Chorób Wewnętrznych. Uwzględniając konieczność skojarzonego leczenia większości nowotworów współpracujemy z Oddziałem Onkologii Klinicznej tutejszego szpitala oraz oddziałami radioterapii Dolnośląskiego Centrum Onkologii. Leczenie poszpitalne i obserwacja chorych prowadzone są w oparciu o Poradnię Chirurgii Onkologicznej, która znajduje się w strukturach organizacyjnych Oddziału Chirurgii Onkologicznej.
dr Radosław Zawisza specjalista chirurgii ogólnej i chirurgii
onkologicznej. Ordynator Oddziału Chirurgii Onkologicznej Kliniki Chirurgicznej IV WSK
tel. 071/ 766 02 47
Biopsja węzła wartownika (ang. “sentinel lymph node”, SLA ) jest szybko rozwijającą się możliwością leczenia pacjentek z inwazyjnym rakiem sutka we wczesnym stadium z brakiem klinicznych objawów powiększenia pachowych węzłów chłonnych. W erze diagnostyki mammograficznej metoda ta może wyeliminować konieczność wykonania limfadenektomii pachowej u coraz większej liczby pacjentek z rakiem sutka bez wykrywalnego powiększenia węzłów. Przy użyciu radioizotopu, niebieskiego barwnika lub obu tych metod doświadczeni chirurdzy mogą właściwie określić położenie węzła wartownika w ponad 90% przypadków.
Biopsja węzła wartownika pozwala na niezawodne przewidzenie stanu węzłów pachowych u 98% wszystkich pacjentek i 95% tych, u których stwierdza się zajęcie węzłów. W doświadczonych rękach biopsja węzła wartownika wiąże się z mniejszą ilością powikłań i z większą dokładnością niż konwencjonalna resekcja pachowych węzłów chłonnych. W ciągu ostatnich 2 lat biopsja węzła wartownika szybko zdobyła sobie pozycję najbardziej obiecującego kroku naprzód w leczeniu chirurgicznym inwazyjnego raka sutka, od pojawienia się metod operacyjnych oszczędzających pierś (BCT).
Dzięki niej można zidentyfikować te pacjentki, u których resekcja pachowych węzłów chłonnych ma największe szanse powodzenia. (tj. te, u których doszło do nowotworowego zajęcia tych węzłów) oraz oszczędzić te chore, u których rak nie obejmuje omawianych węzłów, i które w związku z tym nie odniosą żadnej korzyści z tak inwazyjnego postępowania, jakim jest operacja. Bez wątpienia biopsja węzła wartownika stanie się wkrótce standardową opcją terapeutyczną u wszystkich pacjentek z rakiem sutka we wczesnym stadium i u wielu z nich zastąpi resekcję pachowych węzłów chłonnych.
